پورتال سازمان

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

 

 

 
 

صفحه اصلی / خبرها / مقاله ها / نرم افزار / بخش آموزش / پیوندها / اعضا / درباره کرمان / آلبوم عکس / گردشگری/تازه ها/ارتباط با ما

 

اخبار جغرافیایی در رسانه ها

 
 

 عناوین خبرها

مناطق زلزله خيز جهان

زمين تغيير مي‌كند

باتلاق بین‌المللی جازموریان خشک شد

حیات 10 قلاده یوزپلنگ آسیایی منطقه دربند راور کرمان در معرض خطر قرار دارد

دانشمندان 32 سياره جديد كشف كردند

دبيركل سازمان ملل: قطب شمال 20سال دیگر عاري از يخ مي‌شود

تابستان‌های بدون یخ قطب شمال

چطور سونامي به وجود مي‌آيد؟

چطور زلزله مي‌شود؟

پديده کشند قرمز ذخاير و گونه هاي جانوري درياي خزر را تهديد مي کند.

 بالا آمدن آب خزر به ميزان قابل توجهي وابسته به آبدهي رود ولگا است.

درياي مرده واقعا مي ميرد.

 آرژانتين در طول يک قرن70 درصد از جنگلهاي خود را از دست داد.

گرماي قطب شمال در دو هزار سال اخير بي سابقه است.

  پديده آب و هوايي ال نينو دوباره جهان را در مي نوردد.

سومین تخته سنگى با نقش ردپاى دايناسور در کرمان کشف شد.

کشف قورباغه پرنده و کوچکترين گوزن جهان

زمين‌لرزه‌اي به بزرگي 4 در مقياس امواج دروني زمين، جنوب تهران را لرزاند.

دنیا تنها پنج سال برای کنترل انتشار دی اکسید کربن فرصت دارد!

ناسا در نهایت توده خاک برخورد با ماه را دید.


مناطق زلزله خيز جهان

 امنيت- عباس ثابتي راد:
مجله تايم در گزارشي شهرهاي بزرگ جهان را كه از نظر كارشناسان در خطر زلزله قرار دارند معرفي كرده است.

اين گزارش كه با عنوان 5 زلزله بزرگ جهان در چه مناطقي رخ خواهد داد منتشر شده است، به زلزله خيزي شهرهاي جهان و درصد آسيب‌پذيري شهرها اشاره كرده است.

لس‌آنجلس: زلزله هميشه بخشي از گذشته لس‌آنجلس را تشكيل داده است. در سال 1994 زلزله‌اي به‌شدت 7/6 ريشتر منطقه نورثريج اين شهر را به‌شدت لرزاند و با وارد كردن خساراتي وحشتناك به بزرگراه‌ها جان بيش از 70 نفر را گرفت  و خسارتي بالغ بر 20 ميليون دلار را به بار آورد. اما اين تعداد در برابر خسارتي كه زلزله بعدي در لس‌آنجلس به‌جا خواهد گذاشت كاملا ناچيز است. آخرين زلزله بزرگ با شدت 9/7 در اين منطقه در حدود 152 سال پيش يعني در سال 1857 رخ داده است. پس از زلزله نورثريج در اين شهر اقدامات ايمني و ضد‌زلزله فراواني صورت گرفته و تجهيزات اورژانسي در اين شهر در حد بالايي بهبود پيدا كرده است.

توكيو: جمعيت توكيو در حدود 35 ميليون نفر است.در سال 1923 زلزله‌اي شديد اين شهر را لرزاند و در حدود 150 هزار نفر در اثر آن جان خود را از دست دادند. با وجود اينكه پس از اين زلزله ساختمان‌ها در ژاپن در برابر زلزله مقاوم‌سازي‌ شده و به مقاوم‌ترين ساختمان‌ها در جهان تبديل شده‌اند، زلزله‌اي مشابه سال 1923 كه به اعتقاد دانشمندان وقوع آن اجتناب‌ناپذير است، مي‌تواند در حدود 10 هزار انسان را به كام مرگ بكشاند  و در حدود يك تريليون دلار خسارت مالي وارد كند.

تهران: تقريبا تمامي بخش‌هاي ايران روي سطوح زلزله‌خيز قرار گرفته و اين كشور از گذشته رنج زلزله‌هاي بسيار شديدي را تحمل كرده است. زلزله 8/6 ريشتري بم كه اين شهر باستاني را با خاك يكسان كرده و جان بيش از 30 هزار انسان را گرفته از تازه‌ترين اين وقايع است. پيش‌بيني مي‌شود وقوع زلزله‌اي مشابه زلزله بم براي شهر تهران كه بيش از 7ميليون نفر در آن ساكن هستند فاجعه‌اي وحشتناك خواهد بود. ساختمان‌هاي اين شهر متفاوت از ساختمان‌هاي مقاوم شهرهايي مانند توكيو و سانفرانسيسكو، كاملا سست بوده و بسياري از ساكنان خانه‌هاي بتني غيرمقاوم درصورت وقوع زلزله‌اي شديد به كام مرگ خواهند رفت. زماني وزارت بهداشت ايران اعلام كرده بود كه درصورت وقوع زلزله‌اي 7ريشتري بيش از 90 درصد از بيمارستان‌هاي تهران نابود خواهد شد. اين شهر به‌اندازه‌اي در خطر زلزله قرار دارد كه گفت‌وگوهاي متعددي درباره تغيير دادن پايتخت صورت گرفته است.

شمال غرب اقيانوس آرام: ساكنان منطقه باران‌خيز كاسكاديا (منطقه‌اي در محدوده اورگان تا بريتيش كلمبياي جنوبي) شايد معتقد باشند كه زلزله يكي از مشكلات همسايگان آنها در ايالت كاليفرنياست اما اين منطقه درواقع روي يكي از خطرناك‌ترين گسل‌هاي جهان قرار گرفته و نكته قابل تامل اين است كه زلزله‌هاي بزرگ در اين منطقه به ندرت رخ مي‌دهد. جديدترين زلزله‌اي كه در تاريخ اين منطقه ثبت شده است به سال 1700 تعلق دارد كه زلزله‌اي بسيار قدرتمند (قدرت آن در مقياس ريشتر برابر 2/9 برآوردمي‌شود) اين منطقه را لرزاند. ركوردهاي زمين‌شناسي، دوره وقوع زلزله‌هاي شديد در اين منطقه را هر 500سال ثبت كرده‌اند.

اندونزي: منطقه حلقه آتش نيم‌دايره‌اي كه از صفحات زميني فعال و آتشفشان‌هاي خروشان در كناره اقيانوس آرام برخوردار است، منطقه‌اي است كه از نيوزيلند تا شيلي را در بر مي‌گيرد. اين منطقه زلزله خيزترين بخش سياره زمين است و بر همين اساس متحمل زلزله‌هاي شديد، انفجارهاي آتشفشاني و تسونامي‌هاي متعدد شده است. به گزارش مهر، آخرين تسونامي كه در اين منطقه رخ داده است در اثر زلزله‌اي با شدت 3/9 در ساحل شمالي سوماتراي اندونزي رخ داده و در حدود 230 هزار كشته بر جا گذاشته است. اندونزي به‌صورت مداوم درمعرض وقوع زلزله قرار دارد كه آخرين آن در سپتامبر سال‌جاري با شدت 6/7 در حدود هزار كشته بر جا گذاشت.

به نقل از همشهری آن لاین


زمين تغيير مي‌كند

نگاه- مهسا امامي:
مدتهاست که در بسیاری از منطقههاي كره زمين از برف و سرمای همیشگی در زمستان و گرمای عادی تابستانها خبری نیست.

خشکسالی پیوسته افزایش مییابد، آب آشامیدنی کمتر میشود و انسانها با مشکلهاي زيادي از قبیل سيل و طوفان و بیماری و كم شدن محصولات كشاورزي و ...بیشتر از قبل مواجه شده‌اند. علت تمام این اتفاقها، گرم شدن زمین و تغییرات آب و هوایی است، که نه تنها برای سلامتی و زندگی انسان‌ها خطرآفرین است بلکه حیات تمام موجودات روي زمین را تهدید می‌کند. اما تغيير آب و هوايي كه اين روزها در خبرها زياد مي‌شنويم چيست؟
شاید بسیاری از ما هنگامی که کلمه‌هاي هوا و آب و هوا را می‌شنویم، به طور دقیق ندانیم که تفاوت این دو در چیست. هوا در اطراف ما وجود دارد. شايد هوا اولین چیزی باشد که وقتی از خواب بیدار می‌شویم، به تغيير آن توجه می‌کنیم. اگر هوا سرد یا برفی باشد، برای بیرون رفتن لباس گرم به تن می‌کنیم و اگر هوا گرم و تابستانی باشد لباس خنک می‌پوشیم. چگونگي هوا می‌تواند در زمان بسیار کوتاهی تغییر کند؛ مثلاً ممکن است به مدت یک ساعت باران ببارد و سپس هوا صاف  و آفتابی شود.

اما آب و هوا  توصیفی از هوای جوي یک منطقه است که در مدت زمان طولانی‌تری، مثلاً یک سال بررسی می‌شود. اگر منطقه‌ای که هوای گرم و خشک دارد در مدت زمان مشخصي سردتر و یا بسیار گرم‌تر شود، دانشمندان می‌گویند که این منطقه دچار تغییرهاي آب و هوایی شده است. [آشنایی با سازمان هواشناسی جهانی]

آب شدن يخ‌هاي قطبي بسيار نگران كننده است

سیستم‌های آب و هوا چه هستند؟

اتمسفر: اتمسفر كه زمین را پوشانده، لایه نازکی است از ترکیب گازهایي كه تنفس مي‌كنيم. این لایه نازک مانند لباس به سرد و یا گرم شدن زمین کمک میکند. سیستم‌های هوا که در اتمسفر پایینتری گسترده شدهاند به واسطه گرمای تابیده شده از خورشید و گردش زمین و دگرگونیهای سطح زمین تغییرپذیر هستند.

اقیانوس: 70 درصد سطح زمین را اقيانوسها پوشاندهاند. حجم زیاد آنها و خاصيتهايي که دارند باعث شده مقدار زیادی گرما درون خود ذخیره کنند. اتمسفر و اقیانوس هميشه در حال تبادل ماده و انرژی هستند. به عنوان مثال، بخارهای آب از سطح اقیانوس وارد اتمسفر می‌شوند و این رطوبت به صورت باران و یا برف و حتی شبنمهای صبحگاهی به زمین باز می‌گردد.

خشکی: 27 درصد سطح زمین را خشكي پوشانده است. خشکی‌ها انواع مختلف دارند. مثلاً وي‍ژگي‌هاي يك منطقه کوهستانی به طور کامل می‌تواند با یک  منطقه هموار متفاوت باشد.

یخ: یخ بزرگ‌ترین منبع آب شیرین در کره زمین است که سه درصد سطح زمین را پوشانده است. یخ نقش مهمی در تنظیم کردن آب و هوا دارد.

بیوسفر : بیوسفر جایی است که  موجودات زنده می‌توانند در آن زندگی کنند. گیاهان دی‌اکسیدکربن را می‌گیرند و اکسیژن به محیط وارد می‌کنند و حیوان‌ها برای تنفس اکسیژن را می‌گیرند و در بازدم دی اکسید کربن به هوا برمی‌گردانند و با این عمل  مقدار زیادی دی اکسید کربن  بین خشکی موجود در بیوسفر و فضای اتمسفر مبادله می‌شود.

سيل‌هاي پي‌درپي يكي از نتيجه‌هاي گرم شدن زمين است

تا به اینجا با معانی آب و هوا و جزءهای آن آشنا شدیم . حالا ببينيم که  تغییرهاي آب و هوایی به چه دلیل اتفاق می‌افتد و آیا تغییر شرایط دمایی کره زمین تأثیری بر آن دارد یا نه؟
ما می‌دانیم که کره زمین به طور طبیعی در اثر تابش نور خورشید گرم می‌شود. اما پدیده گرم شدن کره زمین مفهوم جدیدی است که با فعالیت‌های انسانی ارتباط مستقیم دارد و با تغییرهاي طبیعی آن فرق می‌کند. مفهوم گرم شدن زمین، افزایش میانگین دمای کره زمین است که تغییرات آب و هوا در اثر این افزایش دما به وجود می‌آید. اگر دمای زمین  فقط چند روز  به بالای حد مجاز برسد، اهمیتی زيادي ندارد اما اگر این افزایش دما در مدت طولانی ادامه پیدا کند آن وقت نگران کننده می‌شود و در طولانی مدت مشکلات زیادی را برای طبيعت و انسانها به وجود می‌آورد. در طول صد سال گذشته کره زمین به طور غیر طبیعی 4/0 درجه سانتی‌گراد گرم‌تر از قبل شده است. همين ميزان كم باعث به وجود آمدن مشكل‌هاي بزرگي شده است. به عنوان مثال گرم شدن بیش از حد می‌تواند بيماري‌هايي مثل گرما‌زدگی، ضعف و حالت تهوع را در پي داشته باشد. اين اتفاق در نتيجه افزايش تعداد روزهای گرم سال رخ مي‌دهد كه در کشورهای فقیر و خشك مشکلاتی برای کودکان  و افراد مسن ايجاد می‌کند. از طرف ديگر گرم شدن زمین باعث بالا رفتن سطح دریاها ميشود چرا كه يخ‌هاي قطبي ذوب مي‌شوند و آب بیشتری به اقیانوس‌ها اضافه می‌كنند. این اتفاق می تواند براي محيط زيست و انسان‌هايي كه در نزديكي اقيانوس زندگي مي‌كنند خطرآفرين باشد.

شاید بپرسيد گرم شدن زمین بر تغییرهاي آب وهوایی چگونه تأثیر می‌گذارد، جواب این سؤال بسیار ساده است؛ با گرم شدن کره زمین شرایط آب وهوایی تغییر می‌کند. مثلاً آب و هوای برخی از مناطق کره زمین معتدل است و باران در آن منطقه‌ها به اندازه کافی می‌بارد و گرما  و سرمای شدیدی  ندارند. برعکس آب و هوای برخی از نقاط کره زمین سرد است و برف زیادی می‌بارد و همین طور مناطقی وجود دارند که دارای هوای گرم و خشک هستند. تغييرهاي آب و هوايي باعث مي‌شود در منطقه‌ای سرد از شدت سرما کاسته ‌شود و یا در منطقه‌اي خشک و گرم باران‌ زیاد ببارد و هوا سردتر از قبل شود.

به نقل از همشهری آن لاین


باتلاق بین‌المللی جازموریان خشک شد

آب- همشهري آنلاين:
مدیرکل محیط زیست کرمان با اشاره به خشکسالی‌های 11 ساله در کرمان از خشک شدن باتلاق بین‌المللی جازموریان در جنوب کرمان خبر داد و گفت:

خشکسالی بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی کرمان را در معرض خطر قرار داده است. به گزارش خبرنگار مهر در کرمان، عباسعلی دامنگیر ظهر یکشنبه 26 مهر در جمع خبرنگاران در کرمان اظهار داشت: به دلیل خشکسالی‌های پیاپی و خشک شدن رودخانه‌های مختلفی که آب باتلاق جازموریان را تامین می‌کردند این باتلاق کاملا خشکیده است.

وی در خصوص گونه‌های جانوری و گیاهی این باتلاق گفت: یک اکوسیستم آبی برای حیات نیاز به سه فاکتور اصلی غذا، آب و امنیت دارد و هرکدام از این فاکتورها نباشد هیچ حیوان و گیاهی نمی‌تواند زندگی کند و در این مجموعه نیز عنصر حیاتی آب از بین رفته است.

دامنگیر افزود: روند خشک شدن این باتلاق از 2 تا 3 سال پیش شروع شده و گونه‌های حیات این باتلاق عمدتا کوچ کرده یا از بین رفته اند و در حال حاضر به دلیل خشکسالی اینجا گونه خاصی وجود ندارد.

وی افزود: پیش از این این باتلاق به دلیل قرار داشتن در مسیر کوچ پرندگان مهاجر یکی از زیستگاه های اصلی پرندگان مهاجر محسوب می‌شد اما به دلیل خشکسالی کوچ پرندگان به این باتلاق درحال حاضر صورت نمی‌گیرد.

مدیرکل محیط زیست کرمان افزود: آب این باتلاق از رودخانه‌های فصلی تامین می‌شد که در پی 11 سال خشکسالی این اکوسیستم آبی خشک شده است و درحال حاضر به عنوان منطقه‌ای برای کوچ پرنده هوبری که قادر به پرواز نیست تبدیل شده است.

وی افزود: وسعت این باتلاق بیش از 5 هکتار است که به دلیل فصلی بودن رودخانه‌های آب ریز وسعت این باتلاق کم و زیاد می‌شده است.

دامنگیر در ادامه با اشاره به بروز خشکسالی در کرمان گفت: هم اکنون شش گونه جانوری شامل خرس سیاه آسیایی، یوزپلنگ ایرانی، گورخر، جبیر، زاغ بور و هوبره در خطر انقراض قرار دارند.

وی افزود: در زمینه گونه‌های گیاهی نیز جنگل‌های کهور، ارس، سرو کوهی و جنگل‌های بنه بر اثر خشکسالی و آفت در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌اند.

این مسئول با اشاره به ممنوعیت شکار در استان کرمان به دلیل کاهش زاد و ولد حیوانات گفت: به شدت با شکارچیان متخلف در کرمان برخورد می‌شود اما متاسفانه همچنان شاهد تخلفاتی در این زمینه هستیم.

به نقل از همشهری آن لاین


حیات 10 قلاده یوزپلنگ آسیایی منطقه دربند راور کرمان در معرض خطر قرار دارد

حيوانات- همشهري آنلاين:
مسئول محیط طبیعی کرمان با اشاره وجود 10 قلاده یوزپلنگ آسیایی در منطقه دربند راور گفت: حیات یوزپلنگ آسیایی در معرض خطر قرار دارد.

به گزارش خبرنگار مهر در کرمان، مهدی داور پناه ظهر شنبه در جمع خبرنگاران در کرمان اظهار داشت: یوزپلنگ آسیایی به دلیل منقرض شدن در اکثر کشورهای جهان امروز با نام یوزپلنگ ایرانی شناخته می‌شود که تا دو سال گذشته در لیست جانواران منقرض شده قرارداشت اما پس از مشاهده شدن چند قلاده از این حیوان در جاده کرمان - راور این حیوان از لیست حیوان‌های منقرض شده خارج و در لیست جانوران در حال انقراض قرار گرفته است اما حیات این جانور همچنان به دلیل عوامل مختلف از جمله خشکسالی و عوامل انسانی در حال تهدید جدی قراردارد.

مسئول محیط طبیعی کرمان با اشاره به وجود حداقل 10 قلاده یوزپلنگ آسیایی در منطقه دربند راور افزود: زیستگاه این حیوان با وسعت یک میلیون و 364 هزار هکتار شناسایی و نقشه برداری شده است و به زودی این منطقه به عنوان پناهگاه یوزپلنگ ایرانی معرفی   می‌شود.

وی افزود: در خصوص زمان احداث پناهگاه یوزپلنگ در منطقه دربند کرمان زمان مشخصی را نمی‌توان اعلام کرد اما در صورت تامین اعتبار کار احداث این منطقه آغاز می‌شود.

وی با اشاره به کمبود بودجه برای اجرای این طرح گفت: در صورت همکاری مسئولان اجرای این پناهگاه شروع خواهد شد.

داور پناه افزود: یکی از مهمترین مسائل در بحث معرفی پناه گاه دربند راور به عنوان پناهگاه یوز ایرانی همکاری وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و صنایع و معادن است و در صورت مخالفت این دستگاه‌ها با مشکل مواجه خواهیم شد.

مسئول محیط طبیعی کرمان از احداث یک پاسگاه حیات وحش در منطقه دربند راور خبر داد و گفت: برای بالا بردن سطح آگاهی‌های مردم منطقه در خصوص اهمیت حفظ نسل این حیوان نادر نیز چندین کارگاه آموزشی در این منطقه برگزار شده است.

وی در خصوص پیگیری کشته شدن چند قلاده یوزپلنگ در منطقه دربند راور نیز گفت: پرونده تخلف در خصوص لاشه‌های پیدا شده که مشخص شده است بر اثر خطای انسانی روی داده است در دادگاه در حال پیگیری است و با جدیت با مسببان این مسئله زیست محیطی برخورد خواهیم کرد.

به نقل از همشهری آن لاین


دستيابي به اطلاعات شگفت انگيز با بمباران سطح ماه

خبرگزاري فارس: دانشمندان اعلام كردند طرح ناسا براي بمباران سطح ماه منجر به دستيابي به اطلاعاتي شده كه ارزش اين كار را داشته است.

به گزارش خبرگزاري فارس، عكس‌هاي جديد نشان دهنده ابري از دود و ساير مواد به ارتفاع 5/1 كيلومتر است كه كمي پس از برخورد راكت سازمان فضايي آمريكا به سطح كره ماه در 9 اكتبر بلند شده است.
آنتوني كولاپرت، دانشمند ارشد و رئيس اين پروژه در ناسا اعلام كرد كه نتايج و داده‌هاي به‌دست آمده از اين كار كاملاً براي آنها تكان دهنده بوده است و تيم وي به شدت در حال تحليل اطلاعات به‌دست آمده است كه به نظر مي‌رسد از كيفيت و ارزش بسيار بالايي برخوردار باشند.
در بسياري رسانه‌ها پس از انجام اين آزمايش اعلام شده بود كه اين آزمايش به شدت بي نتيجه خواهد بود.
اما آلن اشترن، از مقام‌هاي سابق ناسا و مشاور فضايي اين سازمان اعلام كرد كه اين آزمايش‌ها با اهداف علمي صورت گرفته است و آتش بازي براي سرگرم كردن مردم نبوده است.
با ايجاد ابر دود و گرد و غبار ايجاد شده، دانشمندان موفق شدند از ماهواره 79 ميليون دلاري، نظاره‌گر ماه براي نمونه‌برداري و تحقيق در مورد گرد و غبار استفاده كنند.
دانشمندان اعلام كرده‌اند كه احتمال دارد در تحقيقات خود به وجود حجم عظيمي از يخ‌هاي زير زميني در ماه برسند. بايد توجه داشت كه كشف آب يا يخ در ماه بسيار ارزشمندتر از كشف طلا در اين كره است.
به نوشته آسوشيتدپرس انفجار روي سطح ماه باعث ايجاد حفره‌اي به اندازه يك پنجم يك زمين فوتبال شده است اما هنوز زود است كه در مورد محتواي ابر ايجاد شده اظهار نظر كرد و چند هفته آينده ممكن است به اعلام نتايج شگفت انگيزي در مورد اين آزمايش ختم شود.
كشف آب در سطح ماه مي‌تواند كشفي عمده و مهم باشد كه مي‌تواند مهاجرت نهايي به كره ماه از زمين را بسيار راحت‌تر كند به طوري‌كه نيازي به بردن و انتقال آب از زمين به ماه نباشد
.

به نقل از فارس نیوز


دانشمندان 32 سياره جديد كشف كردند

خبرگزاري فارس: دانشمندان اروپايي 32 سياره جديد را در خارج از منظومه شمسي كردند

به گزارش خبرگزاري فارس، دانشمندان اروپايي به تازگي 32 سياره جديد را در خارج از منظومه شمسي كشف كرده‌اند كه اين كشف جديد تئوري وجود حيات در نقاط و مكان‌هاي مختلف جهان را قوت بخشيده است.
دانشمندان اعلام كردند با اين كشف جديد تعداد سياره‌هاي شناخته شده خارج از منظومه شمسي به 400 سياره رسيده است.
ميانگين اندازه اين سياره‌ها 5 برابر بزرگ‌تر از زمين تا 5 برابر بزرگ‌تر از سياره مشتري (بزرگ‌ترين سياره منظومه شمسي) تخمين زده مي‌شود. سياره‌هاي دورتر بزرگ‌تر هستند.
به گزارش رويترز، 2 تا از اين سياره‌ها كه كوچك‌ترين سياره‌هاي كشف شده هستند، 5 برابر بزرگ‌تر از سياره خاكي خودمان، زمين، است و بزرگترين اين سياره‌ها 5 برابر سياره مشتري است.
استفان اودري ستاره‌شناس از دانشگاه گنوا گفت: نتايج اين تحقيقات از نظريه شكل‌گيري سياره‌ها به دور ستاره‌ مادر را حمايت مي‌كند.
وي افزود: من خيلي خوشحالم، مي‌بينم كه در خارج از منظومه شمسي هم سياره‌اي همانند زمين مي‌توانيم پيدا كنيم

 به نقل ازفارس نیوز


دبيركل سازمان ملل: قطب شمال 20سال دیگر عاري از يخ مي‌شود

گرمايش جهانی- همشهري آنلاين:
دبيركل سازمان ملل هشدار داد: در صورت ادامه روند فعلي در گرم‌شدن كره زمين، تا سال 2030 ميلادي قطب شمال عاري از يخ مي‌شود.

به گزارش ايسنا، بان كي مون كه قرار است 31 شهريور ميزباني نشست اجلاس سران در مورد تغييرات آب و هوايي را بر عهده داشته باشد در پيامي به اين اجلاس ضمن اشاره به مشاهدات خود از قطب شمال و روند نابودي يخ‌ها كه بر اساس آخرين يافته‌هاي دانشمندان جهان تا 21 سال ديگر كاملا ذوب و نابود مي‌شود، هشدار داد: اگر رهبران جهان اقدام فوري در راستاي كاهش توليد و انتشار گازهاي گلخانه‌اي صورت ندهند، جهان با عواقب وخيم زيست‌محيطي جبران ناپذيري روبرو خواهد شد كه اثر مستقيم و منفي بر اقتصاد، اجتماع و حتي مسائل سياسي كشورها دارد.

تغيير در هوا است

وي افزود: دو هفته قبل ديداري از قطب شمال داشتم كه در آن ديدار شاهد بقاياي كوه يخي بودم كه چند سال پيش توده عظيم و با شكوهي از يخ بود. متلاشي شده بود و در حال آب شدن بود - از هم پاشيده بود. 9 ساعت با كشتي سفر كردم تا به شمالي‌ترين نقطه جهان براي دستيابي به كناره يخي قطب برسم. تنها پس از چند سال، همان كشتي ممكن است بتواند بي‌هيچ مانعي به قطب شمال برسد.

دانشمندان يافته‌هاي جدي خود را به اطلاعم رساندند. قطب همانند وجود قناري در معدن زغال سنگ براي ما است كه نشان دهنده اثرات آب و هوايي بر جهان است. (در سال‌هاي دور قناري در معدن زغال سنگ نگه داشته مي‌شد زيرا مرگ قناري براي معدنچيان نشان دهنده خطر كمبود اكسيژن در هوا بود.) به من درباره روند سريع تغييرات هشدار داده شد. بدتر اينكه تغييرات در قطب شمال گرم شدن كره زمين را سرعت بخشيده است. گرم شدن لايه يخ‌زده زمين باعث انتشار گاز متان مي‌شود. اين گاز گلخانه‌اي كه 20 برابر از دي‌اكسيد كربن قوي‌تر است بيشتر در يخ‌هاي در حال ذوب در گرينلند مشاهده شده و اين عامليست كه موجب افزايش سطح آب درياها شده است.

وي افزود: در عين حال انتشار گازهاي گلخانه‌اي در سطح جهان در حال افزايش است. بنابراين بيشتر از هر زمان ديگر متقاعد شده كه بايد هم اكنون اقدام كنيم.

به همين منظور و براي رسيدن به اين هدف، در 22 سپتامبر، اينجانب اجلاس ويژه سران درباره تغييرات آب و هوايي را در مقر سازمان ملل با حضور 100 رهبر جهان برگزار ميزباني مي‌كنم كه بزرگترين گردهمايي سران دولت‌ها و كشورهاي جهان است. چالش جمعي آنان تبديل بحران اقليمي به فرصتي براي رشد سبز پاكتر، ايمن‌تر و پايدار براي همه مردم جهان است.

 دبير كل سازمان ملل متحد خاطرنشان كرد: كليد حل اين مشكل در كپنهاگ است؛ ‌جايي كه دولت‌ها در ماه دسامبر گردهم مي‌آيند تا درباره توافق جهاني آب و هوايي مذاكره نمايند. پيام ساده‌اي براي رهبران دارم؛ جهان نيازمند شما است تا فعالانه معاهده بلند پروازانه، موثر و منصفانه كپنهاگ را بپذيريد. اگر رهبران در اين اقدام شكست بخورند نسل‌هاي آتي بايد عواقب آن را تحمل كنند.

تغييرات آب و هوايي مساله برجسته ژئوپوليتيك عصر ما محسوب مي‌شود. معادله جهاني براي توسعه، صلح و منزلت را از نو طرح مي‌كند. تهديدي براي دستاوردهاي بازارها، اقتصادها و توسعه است. مي‌تواند موجب نابودي غذا و منابع آب شود، موجب افزايش گيري‌ها و مهاجرت شود، موجب بي‌ثباتي جوامع و حتي سرنگوني‌ دولت‌ها گردد.

آيا اين مبالغه است؟

بر اساس يافته‌هاي برجسته‌ترين دانشمندان جهان، خير. هيئت بين‌دولتي تغييرات آب و هوايي معتقد است، اگر مي‌خواهيم از عواقب مخرب نيروي طبيعي قدرتمندي كه از كنترل ما خارج شده پرهيز كنيم، انتشار گازهاي گلخانه‌اي تا 10 سال آينده بايد كاهش يابد.

10 سال حيات سياسي بسياري از رهبراني را شامل مي‌شود كه در اين اجلاس شركت مي‌كنند. بحران آب و هوايي در مقابل ديدگان آنان رخ مي‌دهد.

راه چاره‌اي وجود دارد

رشد پايدار بر اساس فناوري‌ها و سياست‌هاي سبز كه در راستاي متصاعد شدن كمتر گازهاي داراي پايه كربن شديد قرار داد. بسياري از بسته‌هاي محرك كه در آستانه بحران اقتصادي جهان طراحي شدند،‌ داراي محتواي قوي سبز هستند كه ايجاد شغل نموده و در عين حال كشورها را در موقعيتي قرار مي‌دهد كه برتري اقتصاد انرژي پاك در قرن بيست و يكم داشته باشند.

بان كي‌مون تاكيد كرد: نكته اصلي در معاده جهاني درباره آب و هوا نهفته است كه انتشار گازهاي گلخانه‌اي را كاهش دهد و افزايش درجه حرارت جهاني را تا سطحي ايمن به گونه‌اي علمي محدود كند. معاهده‌اي كه افزايش انرژي پاك را تسريع كند و پيش از هرچيز،‌ موافقتنامه‌اي است كه بايد كساني را مورد حمايت قرار دهد و كمك كند كه بيش از همه از تاثيرات اجتناب ناپذير اقليمي آسيب‌پذيرند.

آنچه مورد نياز است اراده سياسي در بالاترين سطوح شامل روساي جمهور، رهبران و نخست‌وزيران است كه در اتاق مذاكره به پيشرفت سريع منجر گردد. اين امر به اعتماد بيشتر ميان ملت‌ها، ‌ابتكار افزون‌تر، ‌بلند همتي و همكاري نياز دارد.

دبير كل سازمان ملل افزود: از رهبران جهان انتظار دارم آستين‌هايشان را بالا بزنند و با يكديگر صحبت كنند. از ايشان انتظار دارم به تشديد تلاش‌ها براي حل موضوعات سياسي كليدي بپردازند كه تا كنون آهنگ حركت مذاكرات جهاني را به شكلي يخ بسته درآورده‌اند. اين اصطلاح به گونه‌اي تمثيلي تا همين اواخر بر كندي روند كار اشاره ضمني دارد؛ اما يخچال‌هايي كه من چند هفته گذشته در قطب شمال شاهد بودم سريع‌تر از تلاش بشر براي حفظ آن‌ها در حال ذوب شدن هستند.

ما بايد منافع طولاني مدت كره زمين را پيش‌تر از مصلحت سياسي كوتاه مدت قرار دهيم. رهبران ملي لازم است رهبراني جهاني با نگاهي آينده‌نگر باشند. تهديدهاي امروزي وراي مرزها هستند. به همين ترتيب شيوه تفكرمان بايد همان گونه باشد.

در كپنهاگ لازم نيست تمامي جزئيات حل و فصل شوند. ولي معاهده‌اي موفق در مورد آب و هواي جهاني بايد تمامي كشورها را درگير سازد. ‌سازگار با توانايي‌هايشان، به سوي هدفي مشترك و طولاني مدت اقدام نمايند.

بان كي‌مون در مورد معيارهاي خود در رابطه با مقاله با تغييرات جوي افزود: نخست آن كه هر كشور بايد تمامي سعي خود را انجام دهد تا از متصاعد شدن گازهاي گلخانه‌اي تمامي منابع اصلي خود بكاهد. كشورهاي صنعتي بايستي به تقويت اهداف كاهنده خود بپردازند كه در حال حاضر به هيچ وجه نزديك به چيزي نيست كه هيات بين‌دولتي تغييرات آب و هوايي مورد نياز مي‌داند. كشورهاي در حال توسعه نيز بايستي افزايش آنچه متصاعد مي‌شود را كند كنند و رشد سبز به عنوان بخشي از خط مشي خود در كاهش فقر را تسريع نمايند.

دوم آن كه معاهده‌اي موفقيت‌آميز بايستي به كشورهاي فقير و آسيب‌پذير كمك كند تا با تاثيرات اجتناب ناپذير تغييرات آب و هوايي سازگار شوند. اين ضرورتي اخلاقي است به همان گونه كه سرمايه‌گذاري هوشمندانه در جهاني پابرجا و ايمن مي‌تواند باشد.

مورد سوم آن است كه كشورهاي درحال توسعه به سرمايه و فناوري نياز دارند تا بتوانند با سرعت بيشتر به سوي رشد متصاعد شونده‌هاي كمتر حركت كنند. معاهده بايستي همچنين سرمايه‌گذاري خصوصي را نيز مشتمل بر بازارهاي كربن بگشايد.

و در آخر، منابع بايد به گونه‌اي برابر مديريت مصرف شود كه تمام كشورها در آن نقشي داشته باشند.

گفته مي‌شود امسال در كپنهاگ،پايتخت دانمارك فرصتي مغتنم در اختيار داريم تا در مسير درست تاريخ قرار گيريم. اين فرصتي است تا نه تنها بلا را دفع كنيم، بلكه دگرگوني بنيادي در اقتصاد جهاني را نيز معرفي نماييم.

اينك بادهاي موافق سياسي جديد در بادبان‌هايمان افتاده است. ميليون‌ها شهروند بسيج شده‌اند. كسب و كارهاي عاقلانه مسير انرژي پاكتري را ترسيم مي‌كنند. ما بايد اين لحظه را درك و به گونه‌اي جسورانه درباره تغييرات آب و هوايي اقدام كنيم. ممكن است چنين فرصتي به اين زودي‌ها دوباره فراهم نگردد. تغيير در هوا است، اجازه دهيد معاهده را در راه آينده‌اي بهتر براي همگي‌مان بپذيريم.

اجلاس سران در مورد تغييرات آب و هوايي قرار است روز 22 سپتامبر/31 شهريور ماه جاري در مقر سازمان ملل در شهر نيويورك و با حضور بيش از 100 تن از سران دولت‌ها و كشورهاي جهان برگزار شود.

به نقل از همشهری آن لاین


تابستان‌های بدون یخ قطب شمال

آب- همشهری آنلاین:
پیش‌بینی‌های دانشمندان نشان می‌دهد که دریای قطب شمال در 5 تا 6 سال آینده تابستان‌هایی بدون پوشش یخی را تجربه خواهد کرد

به گزارش بی‌بی‌سی، گروهی از محققان محیط زیست در آمریکا با مدل سازی میزان آب شدن یخ دریای قطب شمال پیش‌بینی کردند که این منطقه در سال 2013 بدون پوشش یخی خواهد بود.

گفتنی‌است که تابستان امسال پوشش یخ قطب شمال را به 4.13 میلیون کیلومتر مربع، یعنی کمترين میزان پوشش یخی این منطقه رساند.

البته این مدل سازی از اطلاعات مربوط به یخ قطب شمال از سال‌ 1979 تا 2004 استفاده کرده‌است و بعضی معتقدند اگر تغییرات غیرمنتظره سطح یخی که امسال تابستان رخ داد را به این مدل سازی اضافه کنیم، نتیجه‌ای کاملاً متفاوت بدست خواهد آمد.[گرمايش جهاني چيست؟]

پرفسور ماسلوسکی از دانشکده عالی نیروی دریایی آمریکا در کالیفرنیا که از اعضای تیم این مدل سازی است به بی‌بی‌سی گفت: "پیش‌بینی ما برای سال 2013 بدون در نظر گرفتن سال‌های 2005 تا 2007 است. به همین دلیل هم می‌توان گفت که پیش‌بینی ما محافظه کارانه است."

مدل‌های غیر واقعی

با رشد چشمگیر علم ریاضی و کامپیوتر، استفاده از ابرکامپیوترها برای شبیه‌سازی وقایع در سال‌های اخیر بسیار رایج شده‌است.

تیم پرفسور ماسلوسکی از محققان انستیتوی اقیانوس‌شناسی آمریکا، آکادمی علوم لهستان و ناسا تشکیل شده‌اند. این سه موسسه از مراکز علمی پیشرو در استفاده از مدل‌سازی‌های کامپیوتری در تحقیقات خود هستند.

این سه تیم در گذشته به طور جداگانه پیش‌بینی‌های متفاوتی از آب شدن پوشش یخ قطب شمال ارائه کرده‌اند که از 2040 تا 2100 متفاوت است.

اما پرفسور ماسلوسکی معتقد است که مدل‌های پیشین فاکتور‌های کلیدی آب شدن یخ‌های قطب شمال را در نظر نگرفته‌اند. وی می‌گوید که محققان برای دقیق کردن مدل‌‌های خود نیاز به مطالعه نفوذ سریع جریان‌های آب گرم از اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام به قطب شمال دارند.

ماسلوسکی می‌گوید: "علت این امر این است که دقت پایین مدل‌های قبلی به محققان اجازه دیدن جزئیات مهم را نمی‌دهد. ما از یک مدل منطقه‌ای با دقت بالا برای دریای قطب شمال استفاده می‌کنیم. در این مدل هم تأثیر اتمسفر و هم تغییراتی که خود اقیانوس اعمال می‌کند لحاظ شده‌است."

همچنین هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی (IPCC) از میانگین گروهی از مدل‌های پیش‌بینی مرتبط با آب شدن یخ‌های قطب شمال استفاده می‌کند.

با این حال طی سال‌های اخیر شدت آب شدن یخ‌های قطبی از پیش‌بینی‌های محققان فاصله گرفته‌است.

بر اساس اطلاعات مربوط به سال‌های 1979 تا 2000، کمترین وسعت یخ قطب شمال 6.74 میلیون کیلومتر مربع بوده‌ و از طرفی در سال 2007 این میزان به اندازه 2.61 میلیون متر مربع کاهش داشته‌است.

به نقل از همشهری آن لاین


 چطور آتشفشان تشکیل می‌شود؟

 

فجايع- همشهری آنلاین - رشید عسگری:
اکثر مردم فکر می‌کنند زلزله و توفان خطرناک‌ترین بلایای طبیعی هستند، ولی از تأثیرات مهمی که آتشفشان‌ها بر کره زمین می‌گذارد اطلاع ندارند

حوادث فوران آتشفشان‌ نشان می‌دهد که این پدیده می‌تواند باعث تخریب گسترده شهرها و جنگل‌ها شود. از طرفی فعالیت‌های آتشفشان‌ها تأثیراتی در کره زمین دارد که ما قادر به دیدن آن‌ها نیستیم و تنها نتایج آن‌ها را مشاهده می‌کنیم.

ماگما و ساختمان لایه‌های زمین

اولین سوالی که در مورد آتشفشان‌ها وجود دارد این است: "موادی که از آتشفشان بیرون می‌زند چیست؟" پاسخ این سوال ساده است.

در کره زمین، این مواد یا ماگماها، سنگ‌های مذاب هستند. ماگما خود از مایعات، جامدات و گازها تشکیل می‌شود که سیلیکات بیشترین بخش آن را تشکیل می‌دهد.

برای اینکه ببینیم این مواد از کجا می‌آیند باید کمی با ساختار کره زمین آشنا شویم.

زمین از چندین لایه تشکیل شده‌است که در این میان سه لایه اصلی وجود دارد: هسته، گوشته و پوسته خارجی

ما بر روی پوسته سخت خارجی زندگی می‌کنیم. این پوسته در زیر اقیانوس‌های 5 تا 10 کیلومتر و در زیر خشکی‌ها بین 32 تا 70 کیلومتر ضخامت دارد. این ضخامت شاید زیاد به نظر برسد ولی در مقایسه با شعاع کره زمین و ضخامت لایه‌های دیگر ناچیز است.

دقیقاً در زیر پوسته، گوشته قرار دارد که ضخیم‌ترین لایه کره زمین است. گوشته شدیداً داغ است ولی به علت فشار زیادی که به آن وارد می‌شود، به طور جامد می‌ماند.

این گوشته‌ها در شرایط خاصی، مخصوصاً عدم وجود فشار به موادی مایع یا همان ماگما تبدیل می‌شود و به پوسته راه می‌یابد.

در دهه 60 میلادی، دانشمندان تئوری به نام "تکتونیک لایه‌های زمین" را معرفی کردند. این تئوری بیان می‌کند که "سنگ کره/lithosphere" زمین که قسمت سخت گوشته و پوسته بیرونی را شامل می‌شود، خود به هقت لایه اصلی و چند لایه کوچک‌تر تقسیم می‌شود.

این لایه‌ها بر روی گوشته و به دلیل وجود یک لایه نرم به نام "سست کره / asthenosphere" به راحتی می‌لغزند. فعالیت‌‌های بین مرز‌های این لایه‌ها، شرایط اولیه تشکیل ماگما را مهیا می‌کند.

معمولاً در مرز لایه‌ها یکی از چهار اتفاق زیر رخ می‌دهد:

- اگر دو لایه از یکدیگر دور شوند، بسته به محل وقوع (زیر دریا و یا در خشکی) "پشته اقیانوس" یا "پشته قاره‌ای" ایجاد می‌شود. با جدا شدن دو لایه، سنگ‌های گوشته از سست‌کره زیرین به فضای بین لایه‌ نفوذ می‌کند. به دلیل کم بودن فشار، سنگ گوشته در این محل ذوب می‌شود و ماگما تشکیل می‌شود. وقتی ماگما به سمت بیرون جاری می‌شود، همزمان سرد می‌شود و یک پوسته جدید تشکیل می‌دهد. این پوسته فضای خالی بین لایه‌ها را پوشش می‌دهد. به این نوع تولید ماگما، "فعالیت‌ آتش‌فشانی مرکز گستر" گفته می‌شود.

- وقتی لبه دو لایه با یکدیگر برخورد می‌کنند، این احتمال وجود دارد که یکی به زیر دیگری نفوذ کند. این فرآیند "فرورانش /subduction" نام دارد و باعث ایجاد ترانشه یا یک گودال در سطح اقیانوس‌ها می‌شود. همزمان با نفوذ سنگ‌کره سخت به درون گوشته داغ و پرفشار، مواد آن مذاب می‌شوند. البته بیشتر دانشمندان معتقدند که سنگ‌کره در این عمق نمی‌تواند ذوب شود ولی فشار و گرما باعث می‌شود تا آبی که در این لایه وجود دارد از آن بیرون بزند و به گوشته برسد. نفوذ آب باعث کاهش نقطه دوب گوشته می‌شود و باعث می‌شود که زودتر ذوب شود.

- اگر لبه‌ لایه‌ها با هم برخورد کنند ولی هیچ‌کدام به زیر دیگری نلغزد، هر دو لایه چین می‌خورند و کوه‌ها را تشکیل می‌دهند. این فرآیند به تشکیل آتشفشان منجر نمی‌شوند. این چین‌خوردگی‌ها می‌توانند با فرورانش ترکیب شوند.

- بعضی صفحات بدون اینکه با یکدیگر برخورد کنند، بر روی هم می‌لغزند. در این شرایط به ندرت فعالیت‌های آتشفشان مشاهده می‌شود.

تشکیل آتشفشان

ماگما می‌تواند به زیر سنگ‌کره فشار وارد کند، البته این پدیده نادرتر از تشکیل ماگما در اطراف محدوده لایه‌هاست. این فعالیت آتش‌فشانی بین لایه‌ای، حاصل تشکیل مواد داغ گوشنه در گوشته زیرین و فشار آوردن به گوشته بالایی است.

این مواد که تنوره گوشته را تشکیل می‌دهند، یک "نقطه داغ/Hot spot" ایجاد می‌کنند. این مواد به دلیل داغ بودن، در زیر پوسته زمین تبدیل به ماگما می‌شود. نقطه داغ به خودی خود ثابت است ولی با حرکت لایه‌های قاره‌ای به سمت آن، ماگمای داخل نقطه داغ یک رشته آتش‌فشان درست می‌کند که به محض دور شدن از نقطه داغ از بین می‌رود.

آتشفشانی هاوایی که گمان می‌رود 70 میلیون سال قدمت دارند، از همین نقطات داغ به وجود آمده‌اند.

تا اینجا دیدیم که ماگمای تشکیل شده در پشته‌های اقیانوس سرد می‌شوند و تشکیل لایه‌های جدیدی می‌دهند. همین امر آن‌ها را از ایجاد آتش‌فشان‌هایی که روی زمین فوران می‌کنند، باز می‌دارد. از طرفی چند پشته قاره‌ای وجود دارد که ماگما از آنجا به زمین راه پیدا می‌کند ولی اکثر آتش‌فشان‌هایی که روی زمین مشاهده می‌کنیم از فعالیت‌های فرورانش و نقطه داغ ایجاد می‌شود.

زمانی که سنگ جامد به سنگ مایع تبدیل می‌شود، قطعاً چگالی کمتری پیدا می‌کند. همین امر باعث می‌شود تا ماگما با شدت زیاد در حرکت باشد. با حرکت این ماگمای داغ، سنگ‌هایی که در مسیر قرار دارند نیز ذوب می‌شوند و به مخلوط ماگما اضافه می‌شوند.

ماگمایی که به پوسته راه پیدا کرده‌، تا زمانی که فشار به سمت بالای آن بیشتر از فشار سنگ‌های جامد پوسته است، به مسیر خود ادامه می‌دهد.

سپس ماگما در "اتاقک ماگما" زیر پوسته ذخیره می‌شود و اگر بخش از زمین ترک بخورد و یا فشار کافی پیدا کند، با فشار از پوسته زمین بیرون می‌زند و فوران می‌کند.

اگر این اتفاق بیافتد، ماگمایی که اکنون به آن لاوا گفته می‌شود، آتش‌فشان را تشکیل می‌دهد. ساختار آتش‌فشان و شدت فوران آن به فاکتورهای متعددی بستگی دارد. یکی از این فاکتورها، جنس ماگما است. در ادامه به چند نوع ماگما و چگونگی فوران آن‌ها می‌پردازیم.

فوران ماگما

قدرت تخریب آتش‌فشان‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. بعضی به شدت فوران می‌کنند و همه چیز را در اطراف خود تا کیلومترها نابود می‌کنند. بعضی هم آنقدر آرام هستند که می‌توان به راحتی در کنار آن‌ها قدم زد. قدرت فوران ماگما و حرکت لاوا بیشتر به ترکیبات ماگما بستگی دارد.

اصلاً چرا ماگما فوران می‌کند؟ جواب ساده‌است: به دلیل قدرت شگفت‌انگیز گاز‌های داخل آتش‌فشان.

مواد تشکیل دهنده ماگما دارای مقدار زیادی گازهای حل نشده‌ای‌ هستند که در داخل محلول ماگما شناورند.

تا زمانی که فشار سنگ‌های اطراف ماگما بیشتر از فشار گازهاست، این گازها در داخل ماگما به طور حل نشده محبوس می‌مانند. زمانی که از شدت فشار سنگ‌ها کاسته می‌شود، این گازها اجازه حرکت می‌یابند و حباب‌هایی به نام "حفره" در درون ماگما ایجاد می‌کنند.

تشکیل این حفره‌ها به یکی از عوامل زیر بستگی دارد:

  • فشار سنگ‌های اطراف به دلیل آزاد شدن ماگما و حرکت آن از یک نقطه پر فشار به نقطه کم‌فشار، کاهش یابد

  • فشار گاز به دلیل سرد شدن ماگما افزایش یاید، که این امر باعث شروع فرآیند کریستالیزه شدنی می‌شود که مواد گازی ماگما را غنی می‌کند

در هر دو حالت، محصول این واکنش فیزیکی، ماگمایی است که دارای حفره‌های زیادی است و طبعاً چگالی کمتری نسبت به ماگمای خالی گاز دارد و به راحتی به سمت خارج پوسته حرکت می‌کند.

این دقیقاً اتفاقی است که زمان باز کردن نوشابه رخ می‌دهد. وقتی شیشه یا قوطی نوشابه گاز دار را باز می‌کنید، فشار محفظه کاهش می‌یابد و گاز داخل آن برای پیدا کردن محیط بزرگ‌تر از آن فرار می‌کنند.

حال اگر قوطی نوشابه را تکان دهید، گازهای داخل قوطی در مایع نوشابه حل می‌شوند. به این ترتیب در زمان بازکردن درب نوشابه گاز به همراه مایع از محفظه خارج می‌شود. همین اتفاق در آتش‌فشان باعث می‌شود تا گاز مخلوط با ماگما به شدت بیرون بزند.

شدت این فوران نیز به جنس گاز و گرانروی (ویسکوزیته) ماگما بستگی دارد. گرانروی توانایی یک مایع در مقابله با سیلان پیدا کردن و جاری شدن است.

اگر ماگما گرانروی بالایی داشته باشد، یعنی به راحتی جاری نمی‌شود و گازهای جمع شده در حفره‌ها به راحتی نمی‌توانند از آن خارج شوند و بعد از مقاومت زیاد و افزایش متقابل فشار و دما، باعث می‌شوند تا لاوا با شدت خیلی زیاد به یکباره فوران ‌کنند. عکس این فرآیند نیز اتفاق می‌افتد.

علاوه بر این، میزان گاز مخلوط نیز با شدت فوران رابطه مستقیم دارد. هرچه گاز مخلوط بیشتر باشد، شدت فوران نیز بیشتر خواهد بود.

هر دو عامل گاز و گرانروی ماگما به جنس ماگما بستگی دارد. گرانروی به میزان سیلیکون مخلوط و گاز نیز به جنس مواد زیر پوسته بستگی دارد.

اگر گرانوری و میزان و فشار گاز بالا باشد، آتش‌فشان با شدت فوران می‌کند و علاوه بر پرتاب لاوا، مقدار زیادی خاک و گاز را به هوا پرتاب می‌کند. در غیر این صورت لاوا به آرامی در سطح زمین جاری می‌شود.

اشکال آتش‌فشان‌ها

آتش‌فشان‌های سطح زمین اشکال مختلفی دارند. شکل یک آتش‌فشان به شکل سه بخش اصلی آن بستگی دارد:

  • دهانه: نوک آتش‌فشان که لاوا از آن بیرون می‌زند

  • اتاقک ماگما: محلی که قبل از فوران لاوا در زیر زمین در آن جمع می‌شود

  •  مجرای مرکزی: محل اتصال اتاقک به دهانه

شکل آتش‌فشان را می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد:

چینه‌ای شکل: این معمول‌ترین شکل ظاهری یک آتش‌فشان است. قدرتمندترین آتش‌فشان‌های تاریخ از این نوع هستند. شاخصه اصلی آن‌ها شکل متقارن کلیسا مانند (قله نوک تیز) آن‌ها با شیب زیاد است. شدت فوران در این آتش‌فشان‌ها زیاد است و به محض وقوع باعث بزرگ‌تر شدن ساختار کلیسا مانند آتش‌فشان می‌شود.

آتشفشان کاناگا در آلاسکا؛ نمونه یک آتش‌فشان چینه‌ای

گنبدی: این آتشفشان دارای شیب زیاد در اطراف دهانه‌ای بزرگ هستند. این آتش‌فشان‌ها معمولاً حاصل یک فوران هستند و چندین فوران در آن‌ها اتفاق نمی‌افتد.

دهانه خورشید در آریزونا؛ نمونه آتش‌فشان گنبدی

سپر شکل: وسعت این آتش‌فشان‌ها زیاد است ولی ارتفاع کمی دارند. این آتش فشان‌ها معمولاً حاصل جریان‌های آرام لاوا حاصل از فوران‌های ضعیف است.

ماونا لوا در هاوایی؛ یک آتش‌فشان سپر شکل

به نقل از همشهری آن لاین


چطور سونامي به وجود مي‌آيد؟

دانش- همشهري آنلاين- دكتر علي ملائكه:
كلمه سونامي(tsunami) از كلمات ژاپني tsu (بندر) و nami (امواج) تشكيل شده است. سونامي موج يا رشته‌اي از امواج است كه در اقيانوس به دنبال زلزله هاي دريايي بوجود مي‌آيد.

اين امواج ممكن است صدها كيلومتر پهنا داشته باشد و هنگام رسيدن به ساحل به ارتفاع آن به 10.5 برسد.اين "ديوارهاي آب" با سرعتي تندتر از يك هواپيماي جت پهنه اقيانوس را مي‌پبمايند،به ساحل كوبيده مي‌شوند و تخريب وسيعي را باعث مي‌شوند.

براي درك سونامي بايد ساختمان موج را شناخت. امواج معمولي ما در كنار ساحل دريا يا در حوضچه‌هاي آب مي‌بينيم، از يك ستيغ(بالاترين نقطه موج) (crest)و يك ناوه (پايين‌‌ترين نقطه موج)(trough)تشكيل مي‌شوند.

امواج را به دو طريق اندازه مي‌گيرند:
*
ارتفاع موج (wave heigth):فاصله بين ستيغ و ناوه.
*
طول موج(wave length): فاصله افقي بين ستيغ دو موج متوالي.

بسامد يا فركانس امواج بر حسب زماني كف طول مي‌كشد تا دو موج متوالي از يك نقطه بگذرند كه به آن دوره موج  مي‌گويند- اندازه‌گيري مي‌شود.

بخش‌هاي مختلف يك موج

هم سونامي‌ها و هم امواج معمولي داراي اين بخش‌ها هستند و به طريق مشابهي اندازه‌گيري مي‌شوند. اما تفاوت‌هاي زيادي ميان آن دو از لحاظ اندازه، سرعت، و منشا وجود دارد:

خصوصيت موج

موج ناشي از باد 

موج سونامي

سرعت موج 

 8 تا 100 كيلومتر در ساعت

 800 تا 1000 كيلومتر در ساعت

دوره موج 

5 تا 20 ثانيه

 10 دقيقه تا 2 ساعت

طول موج 

 100 تا 200 متر 

100 تا 200 كيلومتر

امواج در اقيانوس‌ها به علل مختلفي مانند فعاليت‌هاي زيرآبي، فشار جوي، و كشش جاذبه رخ مي‌دهند، اما شايع‌ترين علت آنها باد است.

باد منبع انرژي موج حاصل است و اندازه  سرعت باد به قدرت باد وابسته است. نكته مهمي كه بايد به خاطر داشت اين است كه امواج نشان‌دهنده حركت آب نيستند، بلكه حركت انرژي از طريق آب را نشان مي‌دهند.

تولد سونامي

شايع‌ترين علت سونامي‌ها زلزله‌هاي زيردريايي هستند. براي اينك بدانيم اين زلزله‌ها گونه رخ مي‌دهند، بايد "تكتونيك صفحه‌اي" را بشناسيم.

نظريه تكتونيك صفحه‌اي بين مي كند كه ليتوسفر يا بخش فوقاني كره زمين از چندين صفحه عظيم تشكيل شده است. اين صفحات قاره‌ها و كف درياها را مي‌سازند.

اين صفحات بر روي يك لايه زيرين چسبناك نيمه‌جامد به نام آستنوسفر قرار دارند. يك پاي سيب بريده‌شده را در نظر بگيريد، قشر بيروني كيك ليتوسفر و بخش داخلي داغ پركننده آن آستنوسفر است.

اين صفحات مدواما روي كره زمين با سرعتي در حد 2.5 تا 5 سانتي‌متر در سال در حال حركتند.

اين حركت بيش از همه در طول خطوط گسل( خط برش كيك را در نظر بگيريد) رخ مي‌دهد. حركت اين صفحات باعث بروز زلزله‌ها و آتش‌فشان‌ها مي‌شود كه در كف اقيانوس ها هم ممكن است رخ دهند و دو منشا احتمالي سونامي هستند.

هنگامي كه دو صفحه د ر ناحيه‌اي كه مرز صفحه‌اي ناميده مي‌شود در تلاقي با يكديگر قرار مي ‌گيرند، صفحه سنگين‌تر به زير صفحه سبك‌تر مِي‌‌لغزد. اين پديده را لغزش به پايين(subduction) مي‌نامند. بروز پديده لغزش به پايين زيرآبي اغلب جاگذاري‌هاي فراواني به شكل گودال‌هاي عميق اقيانوسي در كف دريا ايجاد مي‌كند.

در برخي مواردهنگام بروز اين پديده بخشي از كف دريا كه به صفحه سبك‌تر متصل است ممكن است به علت فشار صفحه به زيررونده ناگهان به سمت بالا جابجا شود. نتيجه اين وضعيت بروز زلزله است. كانون زلزله نقطه‌اي درون زمين است كه براي اولين بار شكست در آن رخ مي‌دهد، صخره مي‌شكنند و اولين امواج لرزه‌اي بوجود مي‌آيند.

اپي‌سنتر يا مركز سطحي زلزله نقطه‌اي از سطح درياست كه مستقيما روي كانون زلزله قرار دارد.

نحوه تشكيل سونامي

هنگامي كه اين قطعه از صفحه به بالا مي‌پرد، ميليون‌ها تن صخره با نيرويي عظيم به بالا فرستاده مي‌شوند، انرژي اين نيرو به آب منتقل مي‌شود.اين انرژي آب را به بالاتر از سطح معمول دريا مي‌راند.به اين ترتيب سونامي زاده مي‌شود.

ديناميك سونامي

هنگامي كه آب به سمت بالا رانده مي‌شود،‌ جاذبه بر روي آن عمل مي‌كند، وانرژي را به طور افقي به موازات سطح آب هدايت مي‌كند. سپس انرژي از ميان اعماق آب از مركز اوليه جنبش به اطراف گسترش مي‌يابد.

نيروي عظيمي كه بوسيله جنبش لرزه‌اي ايجاد مي‌شود سرعت باورنكردني سوناي را ايجاد مي‌كند.

سرعت واقعي سونامي با اندازه‌گيري عمق آب در نقطه‌ايي كه سونامي از آن مي‌گذرد، محاسبه مي‌شود.اين سرعت مساوي ريشه دوم حاصلضرب شتاب جاذبه در ميزان عمق آب است.

توانايي سونامي براي حفظ سرعتش مستقيما نحت تاثير عمق آب قرار دارد.سونامي درآب‌هاي عميق‌تر سريع‌تر حركت مي‌كند و در اب‌هاي كم‌عمق‌تر سرعتش كند مي‌شود.

بنابراين برخلاف امواج معمولي، انرژي راننده سونامي نه روي سطح آب بلكه از ميان آب حركت مي‌كند. ارتفاع سونامي معمولا تا هنگامي كه به كنار ساحل برسد بيش از يك متر نيست و معمولا قابل تشخيص نيست.

برخورد سونامي به ساحل

هنگامي كه سونامي به ساحل مي‌رسد، به شكل آشناي مرگبارش بدل مي‌شود.هنگامي كه سونامي به خشكي مي‌رسد، به آب كم عمق كنار ساحل ضربه مي‌زند.آب كم عمق و خشكي ساحلي باعث متراكم‌شدن انرژي مي‌شود كه آب منتقل مي‌كند.اين امر تغييرشكل سونامي را آغاز مي‌كند.

توپوگرافي كف دريا در اين محل و شكل ساحل بر ظاهر و رفتار سونامي تاثير مي‌گذارد.
همچنانكه سرعت موج كاهش مي‌يابد، ارتفاع آن به طور قابل‌توجهي بالا مي رود- انرژي متراكم‌شده آب را به سمت بالا مي‌راند.

سرعت يك سونامي معمول كه به خشكي نزديك مي شود تا 50 كيلومتر در ساعت كاهش مي‌يابد، و در مقابل ارتفاع آن تا 30 متر بالاي سطح دريا مي‌رسد. با افزايش ارتفاع موج حين اين فرآيند طول موج به شدت كاهش مي‌يايد.( فشرده شدن يك آكاردئون را در نظر بگيريد.)

شاهدي كه در كنار ساحل قرار دارد، بالا و پايين‌رفتن شديد آب را هنگامي كه سونامي قريب‌الوقوع است، مشاهده خواهد كرد.به دنبال آن ناوه واقعي سونامي به ساحل مي‌رسد. سونامي‌ها اغلب به صورت رشته‌هايي طغيان‌هاي قدرتمند و سريع آب و نه به صورت يك موج منفرد غول‌آسا تظاهر مي‌كنند.

البته ممكن است يك اُشترك (Bore) كه يك موج عمودي بزرگ است با جبهه‌اي زيروروكننده ظاهر شود.اُشترك‌ها اغلب با طغيان‌هاي سريع آب دنبال مي‌شوند، كه به خصوص باعث تخريب ساحل مي‌شود. پنج تا 90 دقيقه پس از ضربه اوليه ممكن است امواج ديگري به دنبال آيد- قطار موج سونامي، پس از حركت به صورت رشته‌اي از امواج در فواصلي طولاني، خود را به ساحل مي كوبد.

سونامي به خصوص اگر بدون هشدار قبلي به ساحلي برخورد كند، تلفات بسياري به بار مي‌آورد، و خط ساحلي با خاك يكسان مي‌كند و همه چيز را با خود به دريا مي‌كشاند.

منطقه‌اي كه در معرض بيشترين خطر تخريب قرار دارند، نواحي در حد فاصل 1.6 كيلومتري خط ساحلي، به خاطر طغيان آب و  آوار پراكنده‌شده، و با ارتفاع كمتر از 15 متر از سطح دريا به خاطر ارتفاع امواج ضربه‌زننده است.

سونامي حتي مي‌تواند به علت خصوصيات متفاوت بستر دريا و ساحل  به پناهگاه‌هاي دور از ساحل هم برسد. براي مثال يك منطقه حفاظت‌شده ساحلي با ورودي باريك يك مسير "شيپوري" ايجاد مي‌كند، كه باعث تشديد قدرت مخرب امواج مي‌شود. يا كانال رودخانه‌اي راه را براي نفوذ بيشتر سونامي به مناطق داخلي‌تر مي‌گشايد.

تا زماني كه يك سونامي به ساحل برخورد نكند، مشكل است نحوه تعامل آن را با خشكي پيش‌بيني كرد.

به نقل از همشهری آن لاین


چطور زلزله مي‌شود؟

مفهوم- همشهري آنلاين- کیوان مافی:
لرزش ناگهانی پوسته‌های جامد زمین، زلزله یا زمین لرزه نامیده می‌شود.

دلیل اصلی وقوع زلزله را می‌توان افزایش فشار بیش از حد سنگ‌ها و طبقات درونی زمین دانست. اما موضوع فراتر از اين‌هاست. بخوانيد:

این فشار در حدي است که سنگ گسسته می‌شود و دو قطعه ‌سنگ در امتداد سطح ‌شکستگی ‌نسبت به یکدیگر حرکت می‌کنند. به سطح‌شکستگی‌که توأم با جابجایی است، گسل گفته می‌شود.

چرا زلزله بوجود می‌آید؟

به درستی مشخص نیست که چرا زلزله بوجود می‌آید، اما همانطور که قبلا اشاره شد تجمع انرژی در درون زمین از یک طرف و افزایش نیروی زیاد در درون زمین و عدم تحمل طبقات زمین برای نگهداری این انرژی از طرف دیگر موجب شکسته شدن زمین در بعضی نقاط آن شده و انرژی از محل آن آزاد می شود.

بطور کلی پس از اینکه در داخل زمین زلزله‌ای به وجود آمد و انرژی زمین آزاد شد، این انرژی آزاد شده به صورت امواج ارتعاشی در کلیه جهات منتشر شده و انرژی زلزله را با خود منتقل می كنند.

انواع حركت گسل‌ها:

گسل عادي: در این حالت شیب سطح گسل در جهت شیب طبقات است.

گسل‌معکوس: گسلی است که در آن سطح‌بالا به طرف بالا حرکت كند. در حالت کلی شیب گسل بیشتر از 45 درجه است.
گسل امتدادي: در این گسل‌ها جابجایی به موازات امتداد گسل است، یعنی لغزش امتدادی غالب بر لغزش شیبی است.

انواع امواج زلزله:

امواج زمین‌لرزه با توجه به حرکت در داخل یا سطح زمین به دو دسته تقسیم می‌شوند:

امواج داخلی: دسته‌ای از امواح که در درون زمین و در تمامی جهات حركت مي‌كنند. امواج داخلی نیز به دو گروه امواج طولی یا اولیه و امواج عرضی یا ثانویه قابل تقسیم هستند.

امواج سطحی: سرعت امواج‌سطحی از امواج‌عرضی کمتر است و شدت آن نسبت به عمق و نسبت به فاصله از مرکز به سرعت کاهش می‌یابد. این امواج در مكان مشترک دو محیط گازی ومایع، در اثر ارتعاشات ناشی از زلزله بوجود می‌آید.

بیشترین انرژی را دارا بوده و عامل اصلی خرابی‌های ناشی از زمین لرزه بخصوص در مناطق مسکونی است. این  امواج هميشه در نزدیکی سطح های ناپیوستگی متمرکز می شوند. بدین جهت در محیط های همگن موج های سطحی نخواهیم داشت.

این امواج خود به گروه‌های مختلفی چون لا و  رایلی تفکیک می‌شود. حرکت این دو موج بسیار پیچیده و قدرت تخریبی این امواج و موج S بسیار زیادتر از امواج P است.

امواج طولی(P): این امواج باعث کشش ها و انقباض های متوالی درامتداد حرکت موج می شود . سرعت انتشار این امواج زیادتر ازامواج دیگر است و اولین امواجی است که به ایستگاه لرزه نگار می‌رسد.

امواج تراکمی از همه محیط هایی که توان تحمل فشار را دارند از جمله گازها، جامدات و مایعات عبور می کنند. ذراتی که تحت تاثیر موج P قرار می گیرند در جهت انتشار موج به جلو یا عقب نوسان می کنند.

مثلا هنگامي که بخشی از یک فنر را جمع کرده و به طور ناگهانی رها کنیم، فشردگی تمام طول فنر را طی خواهد کرد تا به انتهای آن برسد. در این مثال فنر در راستای حرکت موج به ارتعاش درآمده است که بسیار شبیه به نحوه انتشار امواج P است.

دلیل نامگذاری این امواج به نام امواج اولیه سرعت بالای آنهاست و  اولین موجی که از زلزله احساس می شود امواج P است. این امواج با وجود سرعت بالای بسیار سریع انرژی خود را از دست می دهند و  باعث ایجاد خرابی زیادی نمي شو.

امواج برشی (S): این امواج باعث می شود که سنگ خم شود و شکل خود را از دست بدهد. این امواج فقط ازجامدات رد مي‌شود.

تقریباً اثر تخریبی تمام زلزله‌ها بر اثرامواج برشی است و به این معنی‌که وقتی لحظه شکستن سنگ فرا مي‌رسد سنگ شکاف بر می‌دارد و نقاط مجاور شکاف بطور جانبی نسبت بهم حرکت می‌كند . در این زمان است که دو نوع موج P وایجاد می‌شود.

امواج لاو (love): حرکت زمین توسط موج لاو، تقریبا شبیه موج S است. طنابي را به ديوار وصل كنيد و سر ديگر طناب را در به سمت چپ و راست بصورت قائم حركت دهيد. اين حركت شبيه به حركت امواج لاو است.

موج‌های لاو قدری سریعتر از امواج رایلی حرکت کرده و زودتر بر روی لرزه نگاشت ظاهر می‌شوند.

امواج رایلی (LR): این امواج به شكلي خاصی حرکت می کنند. بدین ترتیب که حرکت ذرات در امتداد مدارهای دایره ای  صورت می‌گیرد.

مقیاس ریشتر:

مقیاس ریشتر لگاریتمی است. یعنی افزایش یک واحد در مقیاس ریشتر نشان دهنده افزایش ده واحدی در دامنه موج است. مثلا دامنه موج در زلزله 6 ریشتری ده برابر دامنه موج زلزله 5 ریشتری است

به نقل از همشهری آن لاین


پديده کشند قرمز ذخاير و گونه هاي جانوري درياي خزر را تهديد مي کند

 معاون دريايي سازمان حفاظت محيط زيست گفت: پديده رو به رشد کشند قرمز و جلبلک هاي دريايي ، ذخاير و گونه هاي جانوري درياي بسته خزر را تهديد مي کند.

"محمدباقر نبوي" روز سه شنبه در گفت وگو با خبرنگار محيط زيست ايرنا افزود: کار شناسايي نوع و گونه کشند قرمز و جلبلک دريايي در اين منطقه توسط کارشناسان دريايي سازمان محيط زيست در حال انجام است.
وي تصريح کرد: تراکم اين پديده در درياي خزر زياد نيست ولي افزايش مواد مغذي اين پديده در آب هاي ساحلي بويژه ازت، فسفر و ورود فاضلاب هاي شهري و صنعتي به اين دريا باعث افزايش اين پديده و تهديد گونه هاي جانوري درياي خزر مي شود.
نبوي اظهار داشت: جلوگيري از ورود فاضلاب هاي صنعتي و شهري به آب هاي ساحلي با اجرا و نصب سيستم هاي تصفيه فاضلاب از جمله مواردي است که مانع از رشد و گسترش اين پديده مي شود.
به گفته وي، در حال حاضر و براساس آخرين گزارشات ، وضعيت رشد اين پديده در درياي خزر کم است و به هيچ عنوان مانند رشد و گسترش اين پديده در خليج فارس نيست.
وي خاطر نشان کرد: پاکسازي و کنترل سيستم هاي تخليه فاضلاب در شهرهاي ساحلي در کاهش ميزان آلودگي درياي خزر و عدم گسترش پديده کشند قرمز ، تاثير بسزايي دارد.
نبوي تاکيد کرد: اگر کنترل و نظارت بر اين سيستم ها انجام نشود آنگاه بايد شاهد گسترش اين پديده و نابودي ذخاير و گونه هاي جانوري در اين منطقه بود و مشکلات زيست محيطي را در اين منطقه بيش از گذشته مشاهده کرد.

به نقل از ایرنا


 بالا آمدن آب خزر به ميزان قابل توجهي وابسته به آبدهي رود ولگا است

بندرانزلي عضو هيات علمي مرکز ملي مطالعات و تحقيقات درياي خزر روز سه شنبه در کارگاه کاربردي نوسانات آب درياي خزر گفت : نوسانات سطح آب درياي خزر به ميزان قابل توجهي وابسته به آبدهي رودخانه ولگا است که ضريب همبستگي اين دو در حدود 69/0 مي باشد . به گزارش ايرنا ، دکتر " عبدالعظيم قانقرمه " دلايل عمده نوسان آب درياي خزر را عوامل زمين شناختي ، هيدروکليمايي ( آب وهواشناسي ) و دخالتهاي انساني عنوان کرد.
وي اظهار داشت :تراز آب درياي خزر يک پديده پويا است بدين معنا که جدايي اين دريا از اقيانوس منجر به اين شده است که تراز آن در يک دوره اقليمي و در مدت زماني طولاني به ارامي افزايش يافته و وقتي به حداکثر مقدار خود رسيده با همين اهنگ و با تغيير دوره اقليمي رو به کاهش نهد .
وي تصريح کرد:نوسانات تراز اب درياي خزر تابع تغييرات ورودي رودخانه هاي منتهي به دريا و شدت تبخير دريا است .
وي با اشاره به اين که دوره پيشروي و پسروي آب درياي خزر معمولا به صورت دوره اي است گفت : از سال 1357 تا 1375 سطح آب درياي خزر دو و نيم متر بالا امد و بر اساس شواهد موجود پيش روي درياي خزر از اين سال آغاز شده است .
اين عضو هيات علمي مرکز ملي مطالعات و تحقيقات درياي خزر متذکر شد : مشخص نيست اين روند پيشروي تا چه زماني ادامه خواهد داشت .
قانقرمه خاطرنشان کرد: نبايد اين موضوع را از نظر دور داشت که دخالتهاي انساني مانند برداشت منابع زير سطحي چون نفت و گاز که سبب نشست زمين مي شود در تشديد فعاليتهاي زمين شناسي بسيار تاثيرگذارند .
به گفته وي اين موضوع سبب تغييرات کلي سطح اب درياي خزر نخواهد بود بلکه با تغيير شکل کاسه خزر ، سبب اختلافات محلي در پيشروي و پسروي خواهد شد.
وي تصريح کرد: عامل دخالت هاي انساني معمولا از طريق ورودي رودخانه صورت مي گيرد به طوري که از مهمترين آنها مي توان به احداث سدهاي مختلف بر روي رودخانه ولگا نام برد که از سالهاي 1937 تاکنون 11 سد استراتژيک روي اين رودخانه احداث شده است .
بالاترين آبدهي رودخانه ولگا در سال 1994 معادل 18/333 کيلومتر مکعب بوده است به طوري که در اين سال بالاترين تراز آب در طي 100 سال گذشته مشاهده شده است .
پايين ترين آبدهي اين رودخانه نيز درسال 1975 معادل 06/166 کيلومتر مکعب ديده شده است که اين سال تقريبا معادل پايين ترين تراز آب در دوره 100 ساله است .
بر اين اساس نوسانات سطح اب درياي خزر به ميزان قابل توجهي وابسته به آبدهي رودخانه ولگا است که ضريب همبستگي اين دو در حدود 69/0 است .
اين عضو هيات علمي متذکر شد: از اندازه گيري هاي بعمل امده از نوسانات تراز آب درياي خزر در 170 سال اخير مشخص مي شود که بالاترين تراز در حدود 80/ 24- ( منفي بيست و چهار / 80 سانتي متر ) و کمترين آن 55/28- ( منفي بيست و هشت / 55 سانتي متر( بوده است .
وي يادآور شد : پس از بالا آمدگي شديد سطح اب خزر که معادل 4/2 متر ( دو / چهار دهم متر ) طي سالهاي 1978 تا 1995 و برابر 13 سانتي متر رشد سالانه بود از سال 1995 تا 1998 سير پسروي دوباره شروع شد به طوري که در حدود 50 سانتيمتر کاهش داشت .
قانقرمه متذکر شد : اما از سال 1999 به بعد سطح اب درياي خزر با روند بسيار ضعيفي در حال افزايش است .
وي اهداف عمده تراز سنجي آب خزر را جمع آوري داده هاي منظم ، از تراز آب درياي خزر در نواحي مختلف ساحلي به منظور تکميل بانک اطلاعات اب و هواشناسي درياي خزر ، ارائه گزارشهاي منظم از نوسانات سطح اب درياي خزر ، بهره گيري در مطالعات هيدرو مورفوديناميک نواحي ساحلي ، بهره گيري در مطالعات پديده هاي هواشناسي دريايي از جمله در مدهاي توفاني ، بهره گيري در تعيين بستر و حريم نواحي ساحلي عنوان کرد.
دکتر قانقرمه عدم پراکنش مناسب ايستگاههاي ترازسنجي در سواحل جنوبي خزر را از جمله مسائل عمده کنوني عنوان و ابراز اميدواري کرد شاهد افزايش تعداد اين ايستگاهها در مناطق مناسب باشيم .
ايران داراي هفت ايستگاه تراز سنجي درياي خزر در سواحل جنوبي اين دريا در استانهاي گيلان ، مازندران و گلستان است

به نقل از ایرنا


درياي مرده واقعا مي ميرد

تهران - بحر الميت يا درياي مرده عملا داراي پايين ترين سطح آب در ميان آبهاي جهان است که از اين جهت و هم از نظر شوري شديد آب و سيستم بسته به درياي مرده معروف شده است اما اين منبع آب واقعا در حال مردن است .

به گزارش گروه صوتي و تصويري ايرنا،بخش جهاني و انگليسي زبان بي .بي .سي سه شنبه شب گفت: تحقيقات بعمل آمده مبين آن است که اين دريا بر اثر کاهش شديد آبهاي ورودي واقعا در حال خشک شدن است و با ريتم فعلي در آينده اي نه چندان دور شاهد حذف اين پديده طبيعي خواهيم بود که بين فلسطين اشغالي و اردن قرار دارد.
علت کاهش آب ورودي به درياچه انحراف آب رودهاي ورودي براي آبياري و کشاورزي است که با توجه به جنس خاک منطقه عملا موجب تحليل رفتن سطح آب بحر الميت و خشک شدن تدريجي آن شده است.
با وجود شوري شديد آب اين منبع که منشا شهرت آن به عنوان آب شفابخش نيز شده است اينکه وجود آن نقشي مهم در تعادل زيستي منطقه هم براي فلسطين اشغالي و هم براي اردن دارد.
همين امر موجب چاره جويي مقامات براي نجات آن شده است. اکنون سخن از پروژه اي سنگين براي انتقال آب درياي احمر يا سرخ از طريق لوله به اين درياچه است که البته سالها طول مي کشد و تا آن زمان ممکن است اثري از اين درياي معروف به درياي مرده نمانده باشد.

به نقل از ایرنا


 آرژانتين در طول يک قرن70 درصد از جنگلهاي خود را از دست داد

تهران پايگاه اطلاع رساني سوييسي "روماندي نيوز" به نقل از معاون سازمان محيط زيست آرژانتين نوشت، اين کشور در طول يک قرن، 70 درصد جنگل هاي خود را از دست داد.

به گزارش گروه اخبار صوتي و تصويري ايرنا، رو ماندي نيوز روز شنبه به نقل از اظهارات "سرجيو لاروکا" در کنفرانس سازمان ملل در خصوص مبارزه با بيايان زايي که در بوئنوس آيرس برگزار شد، نوشت: اراضي جنگلي آرژانتين از يکصد ميليون هکتار در سال 1900ميلادي به 33 ميليون و 190 هزار هکتار در سال 2008 کاهش يافت.
اين گزارش با اشاره به سرعت گرفتن روند نابودي اراضي جنگلي در دهه هاي اخير به دليل زير کشت سويا بردن اين اراضي، افزود: سويا يکي از موتورهاي رشد اقتصادي آرژانتين محسوب مي شود، بطوريکه اين کشور در زمينه صادرات آرد و روغن سويا مقام نخست و نيز در زمينه صادرات اين دانه روغني مقام سوم جهان را داراست.
روماندي نيوز به نقل از تحقيقات دانشکده زراعت دانشگاه بوئنوس آيرس، افزود: استان "سالتا" در شمال آرژانتين تنها در سي سال گذشته 26 درصد از جنگل هاي خود را از دست داده است و بالاترين رکورد اين روند تخريب جنگل ها در سال 2007 ميلادي که در طي آن 2.1 درصد از جنگل هاي اين استان از ميان رفت، به دست آمد.
روماندي نيوز افزود: اين کنفرانس در چارچوب کنوانسيون سازمان ملل متحد در خصوص مبارزه با روند بياباني زايي که مستقيما 200 ميليون نفر را درگير مي کند، برگزار شد.
همچنين بوئنوس آيرس از 18 تا 23 اکتبر (28 مهر ماه تا اول آبان ماه) نيز ميزبان سيزدهمين کنگره جهاني جنگل، خواهد بود.

به نقل از ایرنا


گرماي قطب شمال در دو هزار سال اخير بي سابقه است

پژوهشگران دريافته اند گرماي مناطق مختلف قطب شمال به بيشترين ميزان در دو هزار سال اخير رسيده است.

به گزارش بي بي سي، تغيير در مدار گردش زمين به دور خورشيد باعث شد قطب شمال چندين قرن سردتر شود، اما در 100 سال گذشته با افزايش توليد گازهاي گلخانه اي از منابعي که انسان در فعاليت آنها دست داشته، دماي هواي ناحيه نيز بالا رفته است.
دانشمندان يافته هاي خود را بر اساس شواهد به دست آمده از هسته هاي يخي، حلقه هاي مقطع درختان و رسوب درياچه ها به دست آورده اند.
پژوهشگران دانشگاه آريزوناي شمالي، در آمريکا در گزارشي در نشريه ساينس اعلام کردند: يافته هاي آنها نشان مي دهد که نواحي قطبي به دو عامل حرارت خورشيدي و افزايش حرارت ناشي از توليد گازهاي گلخانه اي بسيار حساس است.
پژوهش در 23 نقطه از قطب شمال انجام شد که در آن شواهد کافي براي به دست آمدن تصوير لازم براي مقايسه دهه به دهه تغيير وضع درجه حرارت وجود داشت.
نتيجه اين تحقيقات نموداري شد که بر اساس آن يک دهه اخير (1998-2008) گرم ترين دهه در کل دوره مورد پژوهش بوده است.
"
درل کافمن" مجري اين تحقيقات مي گويد: "روند غالب در نمودار توليد شده، روند سرد شدني است که در 1900 سال اول ديده مي شود."
وي افزود: "اما قرن بيستم در تضاد واضحي با روند سرد شدن قرار دارد که انتظار مي رفت ادامه پيدا کند. نيم قرن آخر، گرم ترين در کل دوره مورد پژوهش بوده و 10 سال اخير بدترين شرايط را داشته است."
به طور متوسط تا سال 1900 از درجه حرارت اين ناحيه حدود 0.2 درجه سانتي گراد در هر هزاره کم شد، اما از آن زمان حرارت 1.2 درجه سانتي گراد افزايش يافته است.
يکي از دلايل روند کند کاهش درجه حرارت، انحراف هاي تدريجي (هر انحراف در طي هزاران سال) و مقطعي زمين از مدار حرکت خود به دور خورشيد بوده است. اين انحراف ها، ماهي از سال که در آن زمين از هميشه به خورشيد نزديک تر است را تغيير مي دهد.
اين انحراف مقطعي به تدريج از کل انرژي خورشيدي جذب شده در نواحي قطب شمال در تابستان کاست، تا اينکه گرمايش در اثر توليد گازهاي گلخانه اي شرايط را تغيير داد.
پژوهش انجام شده همچنين بروز پديده گرم شدن هوا در قرون وسطي را ثابت مي کند. برخي شواهد تاريخي حاکي از آن بود که حدود 1000 سال قبل، وقتي وايکينگ ها گرينلند را به مستعمره خود تبديل کردند، هوا به اندازه اي گرم شده بود که آنها در ناحيه نيوفاندلند شروع به پرورش انگور کردند.
پژوهش دانشگاه آريزوناي شمالي نشان داد "بر خلاف روند کاهش حرارت و به عنوان استثنايي در 19 قرن اول" هرچند در آن زمان حرارت به اندازه حال حاضر نبوده ، اما به مراتب از صد سال پيش گرم تر بوده است.
روند اخير گرمايش قطب شمال به وضوح خود را با کاهش عمده ميزان سطح يخ هاي روي سطح آب در تابستان نمايان کرده است، که حداقل ميزان سطح پوشيده از يخ در دريا، در سال 2007 با دوربين هاي ماهواره اي ثبت شد.

به نقل از ایرنا


  پديده آب و هوايي ال نينو دوباره جهان را در مي نوردد

کارشناسان آب و هواي جهان که در شهر ژنو مستقرند، پيش بيني کرده اند که اين احتمال وجود دارد که دستکم در شش ماه آينده الگوهاي غيرعادي آب و هوا در نقاط مختلف جهان مشاهده شود. به گزارش روز شنبه ايرنا از بي بي سي، سازمان جهاني آب و هوا اعلام کرد گستره تاثير چشمگير پديده آب و هوايي موسوم به ال نينو در اقيانوس آرام، از جنوب آسيا تا شرق آفريقا و همچنين کارائيب کشيده شده است.
بر اساس اعلام سازمان جهاني آب و هوا، يک نظام آب و هوايي ضعيف تا متوسط ال نينو در بخش حاره اي اقيانوس آرام ايجاد شده که انتظار مي رود تا ماهها الگوهاي غيرعادي آب و هوا در پي داشته باشد.
با اين که دماي آب اقيانوس آرام نسبت به آنچه معمول اين آبهاست، کمتر از يک درجه سانتيگراد افزايش داشته، اما به نظر مي رسد که همين ميزان افزايش براي ايجاد خشکسالي در بخش هايي از جنوب آسيا و شرق آفريقا کافي بوده است.
اين ميزان افزايش دماي آب اقيانوس آرام در بخش حاره اي آن، همچنين باعث کاهش شمار توفان هاي دريايي در اقيانوس اطلس شده است.
با اين که اين وضعيت جدي است، سخنگوي سازمان جهاني آب و هوا گفت: در مقايسه با تاثيرات ال نينو در سال 1997، بسيار محدود است.
در اثر ال نينوي آن سال صدها نفر کشته شدند و بخش قابل توجهي از محصولات کشاورزي در سراسر جهان به مرحله برداشت نرسيد.

به نقل از ایرنا


سومین تخته سنگى با نقش ردپاى دايناسور در کرمان کشف شد

تخته سنگى با نقش ردپاى دايناسور و قدمت بيش از 190 ميليون سال در کرمان کشف شد.

به گزارش روز دوشنبه ايرنا از روابط‌ عمومى سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات ‌معدنى کشور، مهندس "مسعود ناظم‌زاده" سرپرست مديريت زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى جنوب شرق کشور (کرمان)، از کشف تخته‌ سنگى با نقش ردپاى دايناسور در کرمان خبر داد.
وي گفت: اين تخته‌سنگ که قدمت آن بيش از 190 ميليون سال تخمين زده مى‌شود، به‌طور اتفاقى در منزل يکى از اهالى روستاى دشتخاک واقع در زرند کشف شد.
وى با بيان اين ‌که اين سومين رد‌پاى دايناسور کشف شده در استان کرمان است، خاطرنشان کرد: اين تخته‌سنگ داراى ابعاد 50 در 80 سانتى‌متر و ضخامت 5 سانتى‌متر است و شامل 14 تا 15 نقش پاى بچه دايناسور است.
سرپرست مديريت زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى جنوب شرق کشور درباره چگونگى کشف اين تخته‌سنگ، اظهار داشت: اين تخته‌سنگ بيش از 30 سال به عنوان ديواره حوضچه منزل يکى از اهالى دشتخاک استفاده مى‌شد که دهيار سابق منطقه از نزديکان صاحب‌ خانه به‌طور غيرمنتظره متوجه نقوش غيرعادى در آن شد که پس از اطلاع به يکى از دوستان زمين‌شناس خود، تخته‌سنگ مورد نظر به مديريت زمين‌شناسى و اکتشافات‌معدنى جنوب شرق کشور منتقل شد.

به نقل از ایرنا


کشف قورباغه پرنده و کوچکترين گوزن جهان

صندوق حيات وحش مي گويد دانشمنداني که در طي 10 سال اخير در منطقه شرق هيماليا تحقيق مي کرده اند موفق به کشف گونه هاي تازه اي از حيوانات شده اند.

به گزارش پايگاه اينترنتي بي بي سي نيوز، اين دانشمندان که در منطقه اي شامل بوتان، هند، برمه، تبت و نپال مطالعه مي کردند گونه هاي جديدي کشف کرده اند که از آن جمله قورباغه پرنده و کوچکترين گوزن جهان است.
قورباغه پرنده که رنگ سبز درخشاني دارد از پاهاي پرده دار قرمز رنگ دراز خود، براي پرواز در هوا استفاده مي کند.
قد کوچک ترين گوزن جهان که در شمال برمه کشف شده، بين 60 تا 80 سانتيمتر است.
همچنين براي اولين بار پس از 100 سال گونه جديدي از ميمون يافت شده است.
اين ميمون در مرتفع ترين زيستگاه ميمون ها در جهان زندگي مي کند.
ستان آروناچال پرادش در هند که محل زندگي اين ميمون هاست، 1600 تا 3هزار و 500 متر بالاتر از سطح دريا قرار دارد.
در جريان اين تحقيقات همچنين فسيل يک مارمولک که مربوط به 100 ميليون سال قبل است يافت شده است.
دانشمندان در جريان تحقيقات خود موفق به کشف 242 گونه جديد گياهان نيز شده اند.
به دليل دور افتاده و پرت بودن مناطق شرق هيماليا و اينکه دسترسي به اين مناطق مشکل است، انجام تحقيقات مورد بحث بسيار مشکل بوده است.
از نيمه دوم قرن بيستم اين مناطق به دليل رشد قابل توجه جمعيت و افزايش تقاضا براي مواد اوليه ضروري، تحت فشار زياد قرار داشته است.
در پي اين يافته ها، صندوق حيات وحش گفت که منطقه مورد بحث زيستگاه ده هزار نوع گياه، يک هزار نوع پرنده و 300 جانور پستاندار از جمله ببر بنگال و کرگدن هاي تک شاخ بسيار بزرگ است.
صندوق حيات وحش هشدار داده است که تنوع گونه هابه دليل گرمايش هواي زمين به مخاطره افتاده است.
اين خطر وجود دارد که اثرات گرمتر شدن هواي زمين مانند ذوب شدن يخچال هاي طبيعي و جاري شدن سيل و همچنين قطع بي رويه درختان محيط زيست اين منطقه را تهديد مي کند.
صندوق حيات وحش، از رهبران جهان خواسته در اجلاس آتي رهبران جهان در باره تغييرات جوي، به اين مشکل نيز بپردازند.
اين اجلاس در ماه دسامبر آينده در کپنهاگ برگزار خواهد شد.

به نقل از ایرنا


زمين‌لرزه‌اي به بزرگي 4 در مقياس امواج دروني زمين، جنوب تهران را لرزاند.

به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، شبكه‌هاي لرزه‌نگاري وابسته به مركز لرزه‌نگاري كشوري موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران در ساعت 14 و 23 دقيقه و 56 ثانيه روز شنبه 25 مهرماه رخداد اين زلزله را ثبت كردند.

مختصات كانون اين زلزله، 57/35 درجه عرض شمالي و 50/51 درجه طول شرقي گزارش شده است.

دكتر زارع، معاون پژوهشي پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله هم در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمي ايسنا‌ گفت: براساس بررسي‌هاي اوليه كانون زمين‌لرزه كه دقايقي پيش تهران را براي چند لحظه لرزاند، جنوب شرق تهران تعيين شده و منشاء آن احتمالا گسل ايوانكي بوده است.

 به نقل از ایرنا


دنیا تنها پنج سال برای کنترل انتشار دی اکسید کربن فرصت دارد!

سازمان حفاظت از محیط زیست هشدار داد که اگر دنیا ظرف پنج سال آینده نتواند انتشار دی اکسید کربن را کنترل کند تغییرات آب و هوایی وارد مرحله برگشت ناپذیر می شوند.

به گزارش خبرگزاری مهر، سازمان بین المللی حفاظت از محیط زیست در گردهمایی خود درباره گرمای جهانی ضمن اعلام این هشدار اظهار داشت تنها در شرایطی که انتشار گازهای گلخانه ای تا سال 2050 به نصف میزان فعلی برسد افزایش دمای زمین کمتر از دو درجه سانتیگراد خواهد بود.

به گفته کارشناسان این سازمان، کنترل انتشار گازهای گلخانه ای نیازمند ایجاد یک "انقلاب صنعتی سبز" ظرف 5 سال آینده یعنی تا سال 2014 است.

این انقلاب صنعتی سبز به سرمایه گذاریهای کلانی برای تبدیل سوختهای فسیلی به سوختهای تجدیدپذیری چون منایع بادی، خورشیدی و هسته ای احتیاج دارد.

همچنین برای بهبود میزان اثربخشی انرژی، تبدیل خودروهای سوختهای فسیلی به خودروهای الکترویکی و سایر فناوریهای سبز ضروری است.

براساس گزارش دیلی تلگراف، گزارش سازمان جهانی حفاظت از محیط زیست از مدلهای اقتصادی برای محاسبه زمان لازم برای ارائه یک صنعت بر پایه انتشار کم گازهای گلخانه ای استفاده کرده و نشان داده است که برای تضمین دمای زمین، انتشار گازهای گلخانه ای باید به میزان 50 درصد کاهش یابد.

به نقل از خبر گزاری مهر


 ناسا در نهایت توده خاک برخورد با ماه را دید

تیم تحقیقاتی سازمان ناسا پس از یک هفته از برخورد مدارگرد LCROSS با سطح ماه موفق به یافتن اطلاعاتی درباره توده خاک و غبار برخاسته از این برخورد در میان اطلاعات بازگردانده شده به زمین شده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندان ناسا سرانجام موفق به مشاهده توده ای از ذرات و غبار ناشی از برخورد کاوشگر این سازمان سطح کره ماه شدند. اطلاعات این توده کم فروغ یک هفته پس از برخورد مدارگرد LCROSS با ماه در میان اطلاعاتی که از این برخورد برنامه ریزی شده به دست آمده بود مشاهده شد.

دانشمندان امیدوارند بررسی این توده بتواند نشانه هایی از خروج ذرات یخ و آب از هدف برخورد - حفره Cabeus در قطب جنوب ماه - به دست آورند. اطلاعات توده غباری که در اثر برخورد سکوی راکت با ماه به وجود آمده بود توسط مدارگرد LCROSS به ثبت رسید و این برخورد اثری کم رنگ و قابل تشخیص بر روی تصاویر ارسال شده داشت.

شدت برخورد، شکل و نمایان بودن توده ذرات خاک و غبار اطلاعات جدیدی را درباره تمرکز و وضعیت موادی که در منطقه برخورد به بیرون پرتاب شده اند را در اختیار دانشمندان قرار خواهد داد. مدارگرد LCROSS در عین حال تصاویر حرارتی را از مرکز برخورد سکوی راکت به ثبت رسانده است که بررسی حرارت ناشی از برخورد نیز می تواند اطلاعات با ارزشی را درباره ساختار مواد در منطقه برخورد ارائه کند.

با توجه به اطلاعاتی که از این مدارگرد در آخرین ثانیه های برخوردش با ماه به ثبت رسیده است LCROSS با کمک دوربینهای حرارتی و ماورا بنفش خود تصاویر شفافی را با وضوح کمتر از یک متر از حفره هدف به ثبت رسانده است که بر اساس آنها وسعت این حفره 28 متر محاسبه شده است.

تیم تحقیقاتی LCROSS به جستجوی خود در میان اطلاعات به دست آمده از این کاوشگر ادامه خواهند داد تا بتوانند طی هفته های آینده نشانه هایی از وجود آب یا یخ را در مواد مورد بررسی به دست آورند. به گفته ناسا حجم اطلاعات بازگردانده شده بسیار بالا بوده و به همین دلیل زمان زیادی برای بررسی و تحلیل این اطلاعات مورد نیاز خواهد بود.

بر اساس گزارش ام اس ان بی سی، قبل از برخورد این مدارگرد با ماه نیز نشانه هایی کوچک از وجود آب بر سطح کره ماه دیده شده بود و همچنین اطلاعات به دست آمده از دیگر ماهواره ها نشان داده است که حفره هایی مانند حفره Cabeus می توانند حاوی آب منجمد باشند.

به نقل از خبر گزاری مهر