|
بیابانهای استان کرمان
استان کرمان را از نظر طبیعی بیشتر با گسترش بیابان لوت در شرق آن
می شناسند. کلمه لوت را اعراب بعد از فتح ایران در هنگام عبور از
شهر های خیالی (کلوت ها) بر این منطقه گذاشته اند. آنچه مسلم است
لوت به معنای بی چیز و برهنه، و منظور نداشتن پوشش گیاهی و آب ، دو
عنصر لازم برای حیات انسان و حیوان است.
بیابان لوت با وسعتی حدود 80 هزار کیلومترمربع درجنوب شرقی ایران
قرار دارد. حد شمالی آن به ارتفاعات نای بند و بیرجند ، حد شرقی آن
به نصرت آباد ،حد آن در غرب به راور و شهداد و جنوب آن به نرماشیر
، ریگان و کوه بزمان محدود است.
از
نظر جغرافیایی و شکل ناهمواری لوت را به سه قسمت تقسیم می کنند.
1
- لوت شمالی یا لوت خراسان: از راور تا بیرجند و حوالی نصرت آباد
را شامل می شود. که بیشترآن دشت های ریگی و محل برداشت و حمل نهشته
های بادی است.
2-
لوت مرکزی که قسمت های جنوبی راه شهداد (خبیص) به ده سلم را شامل
می شود ودر برگیرنده
مناظر حقیقی لوت یعنی کلوت ها و تپه های شنی است.
3-
لوت جنوبی که به آن لوت زنگی احمد می گویند. و به جاده بم زاهدان
می رسد. در این قسمت برخان ها و دیگر تپه های ماسه ای به وفور
دیده می شوند.

شکل 2- 4تصویر ما هواره ای لوت

شکل 3- 4
نبکا یا گلدان بیابان

شکل 4- 4
کلوت ها از مناظر زیبای لوت

شکل 5- 4
کلوت ها از مناظر زیبای لوت

شکل 6- 4برش طولی کوههای سیرج تا لوت
بیابان زایی:
فرسایش خاک مقدمه گسترش بیابان و بیابان زایی است. حدود 3/6
میلیون هکتار (36%) از مساحت استان کرمان را مناطق کویری و بیابانی
تشکیل می دهد و اگر برای محدود کردن گسترش بیابان ها چاره اندیشی و
اقدام نشود نزدیک به سه میلیون هکتار دیگر به اراضی بیابانی استان
در آینده اضافه می شود. عواملی که می توانند سبب فرسایش خاک و
گسترش بیابان ها شوند به دو دسته تقسیم می شوند. 1 –
عوامل طبیعی: مانند خشکسالی، وزش بادهای شدید و طوفان ، جاری شدن
آب شور وسیلاب های شدید که می توانند سبب از بین رفتن پوشش گیاهی و
فرسایش خاک شوند.
2-
فعالیت های انسانی: با ازبین بردن درختان ، پوشش های گیاهی و مراتع
برای گسترش شهرها و روستاها ، گسترش کارخانجات و صنایع، استخراج
منابع معدنی و ... که سبب گسترش بیا بان می شوند.
در
مناطق خشک مقدار ریزش های سالانه از مقدار تبخیر بسیار کمتر است.به
طوری که میزان تبخیربالقوه در جازموریان حدود 4000 میلیمتر برآورد
شده است.همان طور که در شکل می بینیددریاچه جازموریان در تابستان
کاملا خشک وباتلاقی شده است.

شکل
7-4
منظره تپه های ماسه ای دشت لوت

شکل
8-
4جازموریان در زمستان

شکل
9-
4 جازموریان در تابستان

شکل
10-
4
نقشه دشت های ایران
پیامدهای بیابان زایی
بیابان زایی اثرات نا مطلوب و مخربی بر محیط زیست دارد از جمله:
بیابان زایی سبب بروز سیل واختلال در چرخه آب می شود .
بیابان زایی حاصل خیزی خاک را کاهش داده وبه پوشش گیاهی منطقه لطمه
می زند
بیابان زایی وفرسایش خاک باعث گرد وغبار وآلودگی هواومشکلات ناشی
از آن می شود.
فرسایش خاک وبیابان زایی سبب مسدود شدن راههای ارتباطی به وسیله
ماسه های روان می شود.
فرسایش خاک وبیابان زایی سبب تخریب خاک کشاورزی وکاهش تولید
محصولات می شود.
یکی از مهم ترین پیامد های بیابان زایی مهاجرت است.

شکل11-4
بیابان زایی وتهدید مزارع وباغات
فواید بیابان:
مناطق بیا بانی در کنار مشکلات فراوان از مزایای متعددی بر خور
دارند از جمله:
مطالعات نجومی: به علت کمبود رطوبت و آلودگی در بیابانها آسمان صاف
و ستارگان بادرخشش خود شکوه زیادی به شب های بیابان می دهند واز
نظر نجوم وستاره شناسی اهمیت ویژه ای دارد.
منابع معدنی: دربیابان ها منابع معدنی مهم وبا ارزشی مانند ،مس،آهن
و..... وجود دارد.
تولید انرژی: در بیابان ها به علت تابش شدید آفتاب تولید انرژی
خورشیدی وهم چنین به علت وزش باد دائمی از انرژی باد، می توان
استفاده کرد.
صحرا نوردی وگردش گری: یکی دیگر از فواید بیابان است به طوری که
بیشتر دلخواه اروپائیانی است که در کشور خود بیابان نداشته ،
زیبایی ، سکوت ، آرامش و پدیده های بیابانی را ندیده اند.
اهمیت نظامی:مناطق بیا بانی به علت دوری از مراکز جمعیتی مهمترین
منطقه آزمایشات و مانورهای نظامی
است.
پرورش شتر وشتر داری
مسابقات ورزشی(رالی بیابان)
در صورت توجه به امکانات و توان های بیابان ها در استان، می توان
در بسیاری از موارد از آن ها استفاده بهینه کرد.

شکل 12- 4پرورش شتر در بیا بان

شکل 13- 4بعضی ازفواید بیابان
|